Boerenkool is de klassieker onder de wintergroenten: hij kan tegen kou, staat fier overeind als de rest van de moestuin leeg is en smaakt volgens velen pas echt goed na een nachtje vorst. Maar wie in december of januari wil oogsten, moet nu in actie komen. Wanneer plant je boerenkool precies, en klopt dat verhaal over die nachtvorst eigenlijk?
Zaaien in mei en juni, uitplanten tot half augustus
Boerenkool zaai je traditioneel in mei of juni op een zaaibed of in potjes. Na zo'n zes tot acht weken zijn de plantjes groot genoeg om uit te planten: stevige plantjes met vier tot zes echte bladeren. Het uitplanten gebeurt idealiter in juli tot uiterlijk half augustus. Sta je nu, eind augustus, met kant-en-klare plantjes van het tuincentrum in je handen, dan kan uitplanten nog nét: de plant krijgt dan een compactere groei en een wat kleinere oogst, maar levert in de winter nog altijd prima blad. Later dan begin september planten heeft weinig zin, omdat de plant dan te weinig groeidagen overhoudt.
Plantafstand en verzorging
Geef boerenkoolplanten de ruimte: 50 bij 50 centimeter is een goede plantafstand, zodat elke plant kan uitgroeien tot een stevige struik. Plant ze iets dieper dan ze in het potje stonden en druk de grond goed aan; boerenkool wortelt graag stevig, zeker met het oog op najaarsstormen. De grootste vijanden in de nazomer zijn het koolwitje en de koolvlieg. Een fijnmazig insectennet over de planten voorkomt dat rupsen in september je jonge blad kaalvreten. Water geven hoeft alleen bij aanhoudende droogte, en een beetje compost bij het planten is genoeg bemesting.
Waarom vorst de smaak verbetert
Het oude tuindersadvies klopt: boerenkool smaakt milder en zoeter na de eerste nachtvorst. Bij temperaturen rond het vriespunt zet de plant een deel van zijn zetmeel om in suikers, die werken als een natuurlijke antivries. Die suikers proef je terug in het blad, dat minder bitter wordt. Je kunt technisch gezien al vanaf oktober oogsten, maar wie geduld heeft tot na die eerste vriesnacht, meestal ergens in november of december, wordt beloond met de beste smaak.
Oogsten: blad voor blad de winter door
Oogst boerenkool niet in één keer, maar pluk telkens de onderste, grootste bladeren en laat het groeipunt bovenin zitten. Zo blijft de plant nieuwe bladeren maken en oogst je van dezelfde planten tot diep in februari. Boerenkool doorstaat vorst tot ruim tien graden onder nul zonder problemen, waarmee het een van de weinige groenten is die je midden in de winter vers uit eigen tuin haalt.
Kortom
Zaai boerenkool in mei of juni, plant uit in juli of uiterlijk half augustus, en oogst blad voor blad vanaf de eerste nachtvorst. Wie er nu nog snel plantjes inzet, heeft deze winter alsnog verse boerenkool voor de stamppot.
