Wat textielrecycling precies is
Textielrecycling is het proces waarbij afgedankte kleding en andere textielproducten worden ingezameld, gesorteerd en verwerkt tot nieuwe grondstoffen of producten. Het gaat niet alleen om kleding, maar ook om bijvoorbeeld beddengoed, handdoeken en gordijnen. Door textiel te recyclen, wordt de levensduur van materialen verlengd en hoeft er minder nieuw textiel te worden geproduceerd.
Verschil tussen hergebruik en recycling
Bij hergebruik wordt kleding zo veel mogelijk in originele vorm gedragen, bijvoorbeeld via tweedehandswinkels of kledingruil. Pas wanneer textiel niet meer draagbaar is, komt echte recycling in beeld. Dan wordt het materiaal uit elkaar gehaald om er nieuwe garens, vullingen of andere producten van te maken. Hergebruik heeft meestal een nog lagere milieu-impact dan recycling, maar beide zijn belangrijk om textielverspilling tegen te gaan.
De milieu-impact van textielrecycling
De productie van nieuw textiel kost ontzettend veel water, energie en grondstoffen. Denk aan landbouwgrond voor katoen, olie voor synthetische vezels en verfstoffen die water vervuilen. Door textiel te recyclen, wordt de vraag naar deze primaire grondstoffen kleiner. Dat levert een directe besparing op in watergebruik, landgebruik en uitstoot van broeikasgassen.
Besparing op grondstoffen en energie
Uit gerecycled textiel kunnen nieuwe vezels worden gewonnen die opnieuw tot garen en stof worden verwerkt. Dit scheelt de teelt van nieuwe katoenplanten en de productie van nieuwe synthetische vezels. Hoewel het recyclen zelf ook energie kost, is die energiebehoefte meestal lager dan bij de productie van geheel nieuwe materialen. Vooral bij katoen kan dit een groot verschil maken, omdat katoenteelt erg intensief is voor water en landbouwgrond.
Minder afval en verbranding
Zonder recycling belandt een groot deel van het textielafval in de verbrandingsoven. Dat veroorzaakt extra uitstoot en gaat ten koste van waardevolle materialen. Door textiel apart in te zamelen en te recyclen, wordt de afvalberg kleiner en worden grondstoffen langer in de keten gehouden. Dat sluit aan bij het principe van een circulaire economie, waarin afval steeds meer als grondstof wordt gezien.
Hoe textielrecycling in de praktijk werkt
Het recycleproces start bij de inzameling. Textiel kan worden ingeleverd in kledingcontainers, bij kringloopwinkels of via speciale inzamelacties. Daarna volgt een zorgvuldige sortering op kwaliteit, materiaalsoort en kleur. Goed draagbare kleding gaat eerst naar hergebruik, de reststromen gaan naar recyclingbedrijven.
Mechanische en chemische recycling
Bij mechanische recycling wordt textiel in kleine stukjes gesneden en vervolgens vermalen tot vezels. Deze vezels worden gebruikt in producten als poetsdoeken, isolatiemateriaal, vulling voor matrassen of als onderdeel van nieuw garen. Een uitdaging is dat de vezels korter en zwakker worden, waardoor ze vaak moeten worden gemengd met nieuwe vezels om een goede kwaliteit te behouden.
Uitdagingen en verbeterkansen
Een groot probleem bij textielrecycling is dat veel kleding bestaat uit mixen van materialen, zoals katoen met polyester. Deze zijn lastig uit elkaar te halen, waardoor hoogwaardige recycling moeilijk wordt. Ook ritsen, knopen en prints bemoeilijken het proces. Ontwerpers en merken kunnen hierop inspelen door kleding te maken die beter recyclebaar is, bijvoorbeeld met enkelvoudige materialen en minder complexe afwerkingen. Als consument kun je helpen door textiel altijd schoon en droog in te leveren en geen textiel bij het restafval te gooien.
Wat je zelf vandaag al kunt doen
Voor de milieu-impact maakt het veel uit hoe je met textiel omgaat. Door minder en bewuster te kopen, langer met kleding te doen, te repareren en te kiezen voor tweedehands, verlaag je de totale impact nog meer dan met recycling alleen. Lever versleten of niet-herdraagbare textiel altijd in bij een inzamelpunt, zodat de kans het grootst is dat de materialen een nieuwe bestemming krijgen en niet als restafval eindigen.
