Egels zoeken vanaf eind oktober een plek om hun winternest te bouwen, en een bladhoop in je tuin is daar ideaal voor. Je maakt hem door in een rustige, droge hoek een hoop bladeren van ongeveer 1 meter breed en 50 centimeter hoog te leggen op een geraamte van takken of snoeihout. Laat die hoek daarna tot april met rust. Meer is het eigenlijk niet, maar de plek en de timing maken het verschil tussen een hoop die een egel links laat liggen en een hoop waar hij de hele winter in blijft.
Waarom egels een bladhoop nodig hebben
Een egel houdt van ongeveer november tot maart of april een winterslaap. In die periode zakt zijn lichaamstemperatuur van zo'n 35 graden naar een paar graden boven nul en leeft hij op zijn vetreserve. Om dat te overleven, heeft hij een nest nodig dat droog blijft, beschut is tegen wind en niet te snel afkoelt. Een egel bouwt dat nest zelf van bladeren, gras en mos, maar hij heeft wel een beschutte plek nodig om mee te beginnen. In opgeruimde tuinen met strakke borders en kort gemaaid gras is die vaak niet te vinden.
Stap voor stap een bladhoop maken
Kies de juiste plek
Zoek een hoek die beschut ligt, bijvoorbeeld onder een heg, achter de schuur of tussen struiken. De plek moet droog zijn en niet in een kuil liggen waar regenwater blijft staan. Kies ook een plek waar je de komende maanden niet hoeft te komen, dus niet naast het pad naar de fietsenschuur of de kliko.
Maak eerst een geraamte
Leg een paar dikkere takken of wat snoeihout kruiselings op de grond, zodat er een holle ruimte ontstaat. Je kunt ook een omgekeerde houten kist of een paar stenen met een plank erop gebruiken. Dat geraamte zorgt ervoor dat de bladhoop niet in elkaar zakt en dat er een droge holte overblijft waarin de egel zijn nest kan bouwen.
Stapel er bladeren op
Leg er een flinke laag bladeren overheen, het liefst droog blad van bomen zoals beuk, eik of haagbeuk. Die bladeren vergaan langzaam en blijven de hele winter luchtig. Een paar takken bovenop houdt de hoop op zijn plek als het hard waait.
Wanneer doe je het?
Oktober is precies het goede moment. De eerste bladeren vallen, en egels zijn in deze maand druk bezig met het opbouwen van vetreserves en het verkennen van mogelijke nestplekken. Leg je de bladhoop pas half december aan, dan heeft een egel zijn winterplek meestal al gevonden.
Wat je beter niet doet
Gebruik in de buurt van de bladhoop geen bladblazer en geen slakkenkorrels, en steek niet met een riek in een bladhoop die er al ligt. Zet ook geen schaaltje melk neer: egels kunnen lactose niet goed verteren en krijgen er diarree van. Wil je bijvoeren, geef dan een bakje water en wat kattenbrokjes, zeker in oktober en november.
Zie je eind november of in december overdag nog een kleine egel rondscharrelen, dan is dat geen goed teken. Jonge egels die niet genoeg vet hebben opgebouwd, redden de winter vaak niet. Neem in dat geval contact op met een egelopvang in de buurt voor advies.
Een egelvriendelijke tuin vraagt dus vooral om een beetje minder opruimen. Laat in het najaar een hoek met bladeren en takken liggen, zorg voor een opening van 13 bij 13 centimeter in de schutting zodat egels van tuin naar tuin kunnen lopen, en wacht met opruimen tot de eerste warme weken van april.
